Giữ người giỏi ở doanh nghiệp nhỏ: Ngoài lương, còn điều gì khiến họ ở lại?

Nhiều chủ doanh nghiệp nhỏ than rằng cứ đào tạo xong là nhân viên giỏi lại đi. Nhưng lương cao chưa chắc giữ được người, nếu những thứ khác trong công việc khiến họ mệt mỏi mỗi ngày.
Có một câu chuyện quen thuộc ở các doanh nghiệp nhỏ: tuyển được một nhân viên giỏi, đào tạo mất vài tháng, vừa làm quen được việc thì người ta xin nghỉ, sang làm cho công ty lớn hơn với mức lương cao hơn vài triệu. Chủ doanh nghiệp tiếc nuối, cho rằng mình không đủ tiền giữ người, rồi lại tuyển người mới và bắt đầu vòng lặp. Nhưng nếu hỏi những người đã rời đi, câu trả lời thường phức tạp hơn nhiều so với chuyện tiền lương.
Lương quan trọng, không ai phủ nhận điều đó. Nhưng lương chỉ là một phần của lý do người ta ở lại hay ra đi. Ngược lại, một người được trả lương cao vẫn có thể ra đi nếu mỗi ngày đi làm đều cảm thấy bị soi xét, bị giao việc không rõ ràng, hay bị đối xử thiếu công bằng. Tiền có thể bù đắp sự khó chịu trong ngắn hạn, nhưng không bù được mãi.
Điều đầu tiên khiến nhân viên giỏi ở lại là cảm giác công việc của mình có ý nghĩa và được ghi nhận. Ở doanh nghiệp nhỏ, điều này thực ra dễ làm hơn ở công ty lớn, vì chủ doanh nghiệp ngồi gần nhân viên, nhìn thấy trực tiếp công việc của họ. Ngược lại, sự im lặng kéo dài khiến nhân viên tự hỏi liệu công sức của mình có ai nhìn thấy không, và khi câu hỏi đó không có câu trả lời, họ sẽ đi tìm nơi khác có câu trả lời.
Rõ ràng về lộ trình còn quan trọng hơn tăng lương
Một lý do phổ biến khiến nhân viên giỏi rời doanh nghiệp nhỏ là họ không nhìn thấy tương lai. Họ làm tốt công việc hiện tại, nhưng không biết hai năm nữa mình sẽ ở đâu, có được học thêm kỹ năng mới không, có cơ hội lên vị trí cao hơn không. Người trẻ, nhất là người giỏi, thường chọn nơi cho họ thấy được con đường phía trước.
Doanh nghiệp nhỏ không cần một bộ máy nhân sự đồ sộ mới làm được việc này. Chỉ cần chủ doanh nghiệp ngồi lại với từng nhân viên chủ chốt, hỏi họ muốn phát triển theo hướng nào trong một, hai năm tới, rồi cùng nhau vạch ra vài bước cụ thể: học thêm kỹ năng gì, đảm nhận thêm mảng việc nào, khi nào thì xem xét tăng lương hoặc đổi chức danh. Một cuộc trò chuyện như vậy mỗi sáu tháng có thể giữ một nhân viên giỏi ở lại lâu hơn bất kỳ khoản thưởng Tết nào.
Cũng cần nói thẳng về tiền. Doanh nghiệp nhỏ không thể trả lương cao nhất thị trường, nhưng có thể trả lương công bằng và minh bạch. Minh bạch nghĩa là nhân viên hiểu vì sao lương của mình là con số đó, và cần làm gì để tăng lên. Sự mập mờ về lương là một trong những nguyên nhân âm thầm nhất khiến người giỏi ra đi, vì họ luôn nghi ngờ mình đang bị trả thấp hơn giá trị thật.
Môi trường làm việc là thứ giữ người mỗi ngày
Cuối cùng, thứ giữ chân nhân viên mỗi ngày không phải là những chính sách lớn, mà là môi trường làm việc hằng ngày. Một nơi mà người ta được phép nói thẳng ý kiến mà không sợ bị trù dập, được phép mắc lỗi nhỏ mà không bị mắng mỏ trước mặt mọi người, được phép xin nghỉ khi gia đình có việc mà không bị xét nét, đó là nơi người ta muốn gắn bó.
Chủ doanh nghiệp nhỏ có một lợi thế mà công ty lớn khó có: họ có thể tạo ra môi trường làm việc mang dấu ấn cá nhân, gần gũi và linh hoạt. Ngược lại, một ông chủ hay nổi nóng, hay thay đổi quyết định, hay hứa mà không làm, có thể đuổi đi những nhân viên giỏi nhất, dù lương trả không hề thấp.
Giữ chân nhân viên giỏi không phải là cuộc đua về tiền, mà là cuộc đua về sự tôn trọng và tương lai. Doanh nghiệp nhỏ không thắng được công ty lớn bằng lương, nhưng hoàn toàn có thể thắng bằng sự rõ ràng, sự ghi nhận và một môi trường làm việc tử tế. Khi người ta cảm thấy mình được coi trọng và nhìn thấy con đường phía trước, họ sẽ không vội ra đi chỉ vì vài triệu đồng chênh lệch.



