Ngân hàng Nhà nước mua USD hai phiên mỗi tuần: tiền đồng được bơm vào hệ thống ra sao

Từ ngày ¹¹⁄₁₁, Ngân hàng Nhà nước bắt đầu mua ngoại tệ giao ngay từ các tổ chức tín dụng, với lịch cố định hai phiên mỗi tuần vào thứ Hai và thứ Tư, cùng mức giá mua được ấn định ở 25.500 đồng cho một đô la Mỹ. Đây là lần đầu tiên sau một thời gian dài cơ quan điều hành công bố lịch mua ngoại tệ giao ngay định kỳ như vậy, và động thái này lập tức thu hút sự chú ý của giới quan sát thị trường tiền tệ.

Theo thông báo gửi tới các ngân hàng thương mại, đối tượng được bán ngoại tệ cho Ngân hàng Nhà nước là các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài đang có trạng thái ngoại tệ dương. Khối lượng mua tối đa trong mỗi phiên tương đương mức đưa trạng thái ngoại tệ của từng tổ chức về cân bằng. Số liệu trạng thái được xác định tại thời điểm cuối ngày làm việc liền trước ngày Ngân hàng Nhà nước thực hiện mua. Trường hợp ngày giao dịch trùng với ngày nghỉ lễ, phiên mua sẽ được chuyển sang ngày làm việc tiếp theo.

Về cơ chế, khi ngân hàng thương mại bán đô la Mỹ cho Ngân hàng Nhà nước, cơ quan điều hành sẽ thanh toán bằng tiền đồng theo tỷ giá mua đã công bố. Với mức giá 25.500 đồng cho một đô la Mỹ, mỗi một tỷ đô la Mỹ được mua vào tương ứng khoảng 25.500 tỷ đồng được đưa vào hệ thống ngân hàng. Con số này giúp hình dung quy mô dòng tiền có thể được cung ứng qua kênh mua ngoại tệ, dù lượng tiền thực tế còn phụ thuộc vào số ngoại tệ các ngân hàng đăng ký bán trong từng phiên.

Điểm khác biệt quan trọng của nghiệp vụ mua giao ngay so với nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ là nó không đi kèm cam kết bán lại ngoại tệ tại một thời điểm xác định trong tương lai. Lượng tiền đồng được cung ứng qua kênh này vì thế không có nghĩa vụ đảo chiều giao dịch theo kỳ hạn như nghiệp vụ hoán đổi. Nói cách khác, đây là kênh bơm tiền đồng không gắn với lịch hoàn trả cố định, tạo nguồn thanh khoản ở lại trong hệ thống lâu hơn.

Động thái mua giao ngay được triển khai ngay sau khi Ngân hàng Nhà nước công bố phương án hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 182 ngày với hạn mức tối đa 2 tỷ đô la Mỹ vào ngày ⁶⁄₁₁. Theo phương án này, Ngân hàng Nhà nước mua đô la Mỹ từ các ngân hàng với tỷ giá 24.399 đồng cho một đô la Mỹ và cam kết bán lại sau 182 ngày với tỷ giá kỳ hạn 24.704 đồng cho một đô la Mỹ. Nếu sử dụng hết hạn mức, lượng tiền đồng được cung ứng ban đầu có thể đạt gần 48.800 tỷ đồng, trước khi được thu hồi khi giao dịch đáo hạn.

Việc mua ngoại tệ giao ngay còn mang một ý nghĩa khác: bổ sung dự trữ ngoại hối. Đầu tháng ⁴⁄₂₀₂₆, Ngân hàng Nhà nước cho biết quy mô dự trữ ngoại hối đạt khoảng 87,6 tỷ đô la Mỹ, giảm khoảng 24 tỷ đô la Mỹ so với mức đỉnh gần 112 tỷ đô la Mỹ vào tháng ¹⁄₂₀₂₂. Mua vào ngoại tệ trong bối cảnh này vừa giúp tích lũy thêm dự trữ, vừa tạo thêm nguồn thanh khoản tiền đồng cho các tổ chức tín dụng.

Tuy nhiên, tác động thực tế đến thanh khoản và mặt bằng lãi suất còn phụ thuộc vào lượng ngoại tệ các ngân hàng thương mại bán ra cũng như các nghiệp vụ điều tiết tiền tệ khác của Ngân hàng Nhà nước. Trong ngày đầu triển khai nghiệp vụ mua đô la Mỹ giao ngay, theo thông tin từ HSC, chưa có ngân hàng đăng ký bán ngoại tệ cho Ngân hàng Nhà nước. Diễn biến này cho thấy thị trường cần thêm thời gian để làm quen với cơ chế mới, và quy mô giao dịch thực tế sẽ là thước đo quan trọng nhất trong những tuần tới.

Nguồn tin: Kinh doanh và Phát triển