Nội dung chính
Trong diễn biến mới nhất tại phiên xét xử phúc thẩm vụ án kinh tế đình đám, Viện Kiểm sát Nhân dân (VKSND) Cấp cao tại TP. Hồ Chí Minh kiên quyết giữ nguyên quan điểm đề nghị mức án tử hình đối với bà Trương Mỹ Lan, Chủ tịch Tập đoàn Vạn Thịnh Phát, về tội “Tham ô tài sản”. Với những lập luận sắc bén và số liệu gây sốc, VKS khẳng định hành vi phạm tội của bà Lan không chỉ gây thiệt hại hàng trăm nghìn tỷ đồng mà còn để lại hậu quả “chưa từng có tiền lệ” trong lịch sử ngành ngân hàng Việt Nam.
Quan Điểm Cứng Rắn Của VKS
Tại phiên tòa ngày 25/11, đại diện VKSND Cấp cao đã trình bày bản đối đáp chi tiết, phản bác các luận điểm bào chữa từ bà Trương Mỹ Lan, 68 tuổi, cùng đội ngũ luật sư trong những ngày xét xử trước đó. Theo VKS, bà Lan đã có sự chuyển biến tích cực khi chủ động cung cấp nhiều mã tài sản nhằm khắc phục hậu quả. Tuy nhiên, cơ quan công tố nhấn mạnh rằng tính pháp lý của những tài sản này vẫn còn là dấu hỏi lớn, chưa được xác minh đầy đủ để đánh giá giá trị thực tế.
“Hậu quả vụ án là đặc biệt nghiêm trọng, chưa từng thấy trong lịch sử, và đến nay vẫn chưa thể xác định thời điểm khắc phục hoàn toàn”, đại diện VKS khẳng định. Dựa trên Điều 40 Bộ luật Hình sự, VKS lập luận rằng các tình tiết giảm nhẹ của bà Lan chưa đủ sức nặng để thay đổi mức án tử hình. Cụ thể, để được xem xét giảm án, bà Lan cần nộp lại ít nhất 280.000 tỷ đồng – tương đương 3/4 số tiền chiếm đoạt – nhưng đến thời điểm hiện tại, điều kiện này vẫn ngoài tầm với.
“Cơ Hội Giảm Án Thuộc Giai Đoạn Thi Hành”
Đại diện VKS hé lộ một lối thoát cho bà Lan: “Nếu bị cáo tích cực phối hợp với Ngân hàng SCB và các cơ quan tố tụng để xử lý tài sản, thu hồi tiền, Chủ tịch nước sẽ có cơ sở xem xét khoan hồng”. Tuy nhiên, đây chỉ là quan điểm của VKS, còn quyết định cuối cùng nằm trong tay Hội đồng Xét xử (HĐXX) sau quá trình nghị án căng thẳng.
Phản hồi ý kiến của luật sư rằng việc tách hành vi của bà Lan thành hai tội danh là bất lợi cho bị cáo, VKS lập tức bác bỏ. Cơ quan công tố nhấn mạnh nếu gộp cả hai giai đoạn hành vi như đề xuất, tổng số tiền chiếm đoạt sẽ tăng vọt, đẩy bà Lan vào tình thế bất lợi hơn. “Việc phân tách là phù hợp pháp luật và có lợi cho bị cáo”, VKS kết luận.
Hành Vi Phạm Tội Kinh Hoàng
Căn cứ hồ sơ vụ án, VKS vạch trần cách bà Lan thao túng Ngân hàng SCB trong hơn một thập kỷ. Sở hữu gần như tuyệt đối cổ phần SCB, bà Lan đã biến ngân hàng này thành “sân sau” để rút tiền phục vụ lợi ích cá nhân. Hai giai đoạn phạm tội được xác định rõ ràng:
- Giai đoạn 2012-2017: Chỉ đạo lập hồ sơ khống cho 304 khách hàng, bà Lan thực hiện 368 khoản vay với tổng dư nợ hơn 132.000 tỷ đồng, gây thiệt hại 64.600 tỷ đồng sau khi cấn trừ tài sản đảm bảo. Hành vi này cấu thành tội “Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng”.
- Giai đoạn 2018-2022: Tiếp tục chỉ đạo lập 916 hồ sơ vay vốn khống, bà Lan chiếm đoạt 304.000 tỷ đồng và gây thiệt hại gần 130.000 tỷ đồng tiền lãi. Đây là cơ sở để VKS truy tố tội “Tham ô tài sản”.
Tổng cộng, trong hơn 10 năm, bà Lan đã chỉ đạo giải ngân hơn 2.500 khoản vay cho các công ty trong hệ sinh thái Vạn Thịnh Phát, với dư nợ lên tới 677.000 tỷ đồng vào tháng 10/2022. Các khoản vay liên quan đến bà Lan chiếm 84% tổng nợ xấu của SCB.
Chiếm Đoạt Hàng Trăm Nghìn Tỷ Như Thế Nào?
VKS tiết lộ các công ty được bà Lan sử dụng để lập hồ sơ vay vốn đều là “vỏ bọc” mới thành lập, với phương án vay và tài sản đảm bảo bị nâng khống. Số tiền chiếm đoạt được bà Lan dùng để đầu tư bất động sản, trả nợ cá nhân và chi tiêu riêng. Đáng chú ý, bà còn chỉ đạo vận chuyển 108.000 tỷ đồng tiền mặt và 14 triệu USD từ SCB về nơi ở, thể hiện rõ ý đồ chiếm đoạt.
Trả lời luật sư bào chữa rằng bà Lan “chỉ đảo nợ, không rút tiền khỏi ngân hàng”, VKS đưa ra bằng chứng từ 1.284 khoản vay, khẳng định ngoài việc đảo nợ, bà Lan còn sử dụng tiền vào mục đích cá nhân. “Hành vi này không chỉ gây thiệt hại lớn mà còn phá hoại niềm tin vào hệ thống tài chính”, VKS nhấn mạnh.
Đề Nghị Hình Phạt
VKS giữ nguyên mức án tử hình đối với tội “Tham ô tài sản”, nhưng đề xuất giảm nhẹ từ 20 năm tù xuống 16-18 năm tù cho tội “Vi phạm quy định về cho vay” nhờ thái độ thành khẩn và cam kết khắc phục của bà Lan. Đối với khoảng 20 bị cáo khác, VKS giữ quan điểm cũ, một số trường hợp được xem xét giảm nhẹ thêm 6 tháng tù.
Căng Thẳng Đợi Phán Quyết
Phiên tòa ngày 25/11 chưa khép lại khi VKS tiếp tục đối đáp với các bị cáo khác, kháng cáo của SCB và những người liên quan. Dư luận đang hướng sự chú ý vào phán quyết cuối cùng của HĐXX, dự kiến sẽ định đoạt số phận bà Trương Mỹ Lan – người từng là “nữ hoàng” trong giới bất động sản Việt Nam. Liệu án tử hình có được giữ nguyên, hay sẽ có cơ hội khoan hồng cho bị cáo 68 tuổi này? Câu trả lời vẫn đang bỏ ngỏ.