Nội dung chính
TPHCM sau sáp nhập: Cơ hội và thách thức cho siêu đô thị
Để khai thác tối đa tiềm năng của một siêu đô thị, TPHCM cần biến mình thành vùng động lực kinh tế quốc gia và trung tâm tài chính‑logistics khu vực.
1. Vai trò chiến lược của TPHCM trong bức tranh kinh tế quốc gia
Ông Trần Quang Thắng, Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý TPHCM, nhấn mạnh rằng các cơ chế, chính sách ưu đãi do Quốc hội thông qua đã tạo nền tảng vững chắc cho thành phố thực hiện các mục tiêu Đảng. Khi phát huy được vai trò vùng động lực then chốt, TPHCM sẽ trở thành cực tăng trưởng, trung tâm tài chính‑thương mại‑logistics của khu vực và có sức lan tỏa ra toàn quốc.
2. Các nhiệm vụ trọng tâm từ dự thảo văn kiện Đại hội 14
- Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường: xóa bỏ rào cản hành chính, minh bạch hoá chính sách đất đai, đầu tư và tài chính.
- Tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước: tập trung vào các lĩnh vực then chốt, áp dụng quản trị hiện đại, tách chức năng chủ sở hữu‑quản lý.
- Thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân: hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận vốn, công nghệ và chuỗi giá trị toàn cầu.
- Thiết lập mô hình tăng trưởng mới: chuyển từ tăng trưởng chiều rộng sang chiều sâu dựa trên năng suất, đổi mới sáng tạo và công nghệ cao.
3. Đột phá khoa học‑công nghệ và chuyển đổi số
Giai đoạn tới, TPHCM cần đẩy mạnh hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, phát triển các ngành công nghiệp bán dẫn, AI, công nghệ sinh học, năng lượng tái tạo, tự động hoá và sản xuất thông minh. Đây là động lực tăng trưởng mới, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh của cả khu vực.
4. Lợi thế và thách thức sau sáp nhập
TPHCM hiện đóng góp 20‑22% GDP quốc gia, sở hữu quy mô kinh tế lớn, nguồn nhân lực dồi dào, hạ tầng logistics, cảng biển và sân bay hiện đại. Tuy nhiên, thành phố vẫn đối mặt với hạ tầng quá tải, không gian phát triển hạn chế và thiếu nguồn lực đầu tư công chất lượng cao.
5. Các chính sách ưu đãi đặc thù đã được Quốc hội thông qua
• FTZ với ưu đãi thuế, thủ tục đầu tư và sử dụng ngoại tệ.
• Giữ lại 100% nguồn thu từ quỹ đất TOD để tái đầu tư hạ tầng giao thông và đô thị.
• Tăng quyền tự chủ và phân cấp mạnh mẽ cho thành phố.
6. Chiến lược phát triển không gian kinh tế mới
Sau sáp nhập, TPHCM tái cấu trúc không gian phát triển dựa trên logic kinh tế‑vùng thay vì ranh giới hành chính cũ. Liên kết vùng và nội vùng trở thành trụ cột, kết nối công nghiệp, cảng biển, logistics và dịch vụ tài chính trong một hệ thống đồng bộ.
7. Đầu tư hạ tầng giao thông đa phương thức
Đẩy nhanh xây dựng các tuyến cao tốc, đường sắt liên vùng, hệ thống metro (đặc biệt là tuyến TPHCM‑Bình Dương), cảng biển và sân bay. Đồng thời, quy hoạch đồng bộ các trường học, bệnh viện và khu đô thị mới để đáp ứng nhu cầu dân số siêu đô thị.
8. Đổi mới tư duy quản trị – “nhạc trưởng” kiến tạo vùng
TPHCM không chỉ là cơ quan quản lý hành chính mà phải trở thành “nhạc trưởng” điều phối phát triển vùng, xây dựng bộ tiêu chí đánh giá dựa trên tiềm năng địa phương (logistics ở Bà Rịa‑Vũng Tàu, công nghiệp công nghệ cao ở Bình Dương, tài chính‑dịch vụ ở trung tâm TPHCM).
9. Tinh gọn bộ máy hành chính
Giảm số đơn vị hành chính từ 273 xuống còn 102 giúp tăng tốc quyết định, giảm tầng nấc trung gian và nâng cao hiệu quả quản lý.
10. Kết luận
Nếu thực hiện đồng bộ các biện pháp trên – đột phá thể chế, đổi mới mô hình tăng trưởng, đầu tư công nghệ và hạ tầng, TPHCM sẽ không chỉ trở thành cực tăng trưởng quốc gia mà còn là trung tâm tài chính‑logistics hàng đầu khu vực, lan tỏa sức mạnh phát triển ra toàn quốc.
