Giới thiệu

Buổi sáng mùa đông là thời điểm vàng để khởi động nhẹ nhàng, giữ ấm và nuôi dưỡng dương khí, tạo nền tảng sức khỏe cho cả ngày. Theo y học cổ truyền, khi khí lạnh chiếm ưu thế, cơ thể cần được “bảo vệ” để ngăn hàn thâm xâm nhập, từ đó giảm nguy cơ cảm lạnh, đau khớp và suy giảm đề kháng.

1. Thức dậy đúng giờ để tối ưu dương khí

YHCT khuyên “ngủ sớm, dậy muộn” trong mùa đông, đồng thời khớp thời gian thức dậy với ánh sáng tự nhiên. Khi trời đã sáng và nhiệt độ tăng nhẹ, hãy nằm vài phút, xoa tay, mặt và ấn nhẹ vùng trán‑mũi‑tai để khởi động khí huyết. Việc này giúp giảm nguy cơ hàn tà xâm nhập qua lỗ chân lông còn khép chặt.

2. Uống một cốc nước ấm ngay khi ra khỏi giường

Uống 200‑300 ml nước ấm (có thể thêm vài lát gừng tươi hoặc một thìa mật ong) sẽ làm ấm trung tiêu, kích hoạt tiêu hoá và hỗ trợ đào thải độc tố. Nước ấm còn giúp tăng cường tuần hoàn máu, giảm tình trạng táo bón thường gặp vào mùa lạnh.

3. Vận động nhẹ nhàng để thông kinh hoạt lạc

Khí lạnh làm khí huyết dễ bị ứ trệ, vì vậy 10‑15 phút vận động nhẹ như đi bộ chậm, yoga, thái cực quyền hoặc các động tác vươn vai, xoay cổ‑vai‑lưng‑khớp gối là lựa chọn lý tưởng. Hoạt động này kích thích dương khí sinh phát, cải thiện sức đề kháng và giảm cảm giác mệt mỏi.

4. Xoa bóp và bấm huyệt để làm ấm toàn thân

Chỉ 5‑10 phút xoa bóp nhẹ các huyệt Bách hội (đỉnh đầu), Phong trì (sau gáy), Trung quản, Túc tam lý và Dũng tuyền (đầu ngón chân) sẽ giúp điều hòa khí huyết, giảm cảm lạnh và hỗ trợ tiêu hoá. Đây là phương pháp không cần dụng cụ, phù hợp mọi đối tượng.

5. Ăn sáng ấm nóng, tránh thực phẩm lạnh

Theo YHCT, “tỳ vị là gốc của hậu thiên”. Một bát cháo nóng (cháo gạo nếp nấu gừng, cháo yến mạch, cháo đậu đỏ, súp gà, canh xương) cung cấp năng lượng, làm ấm dạ dày và tăng cường dương khí. Tránh đồ lạnh, rau sống và nước đá vào buổi sáng để không làm giảm dương khí đã được nuôi dưỡng qua đêm.

Thực hiện đồng thời 5 thói quen trên mỗi buổi sáng sẽ giúp duy trì dương khí, giảm nguy cơ bệnh tật và nâng cao sức khỏe suốt mùa lạnh. Hãy bắt đầu ngày mới với những “liều thuốc tự nhiên” này và cảm nhận sự thay đổi.

BS. Vũ Hồng

Giới thiệu

Buổi sáng mùa đông là thời điểm quyết định để kích hoạt dương khí, giữ ấm cơ thể và chuẩn bị sức khỏe cho cả ngày. Theo y học cổ truyền, khi thời tiết lạnh giá, cơ thể cần một chuỗi thói quen nhẹ nhàng nhưng hiệu quả để “nuôi dưỡng” năng lượng nội tại và ngăn ngừa các bệnh liên quan đến hàn khí.

1. Thức dậy đúng giờ – “ngủ sớm, dậy muộn”

Theo quan niệm y học cổ truyền, mùa đông là thời kỳ “bế tàng” – dương khí còn tiềm ẩn trong cơ thể. Việc ngủ sớm khi mặt trời còn thấp và dậy muộn khi trời đã sáng rõ giúp giảm thiểu hàn khí xâm nhập, bảo vệ phế khí và tăng cường Âm khí nuôi dưỡng dương khí. Khi vừa mở mắt, hãy nằm thêm 2–3 phút, xoa hai bàn tay, mặt và vùng trán‑mũi‑tai để khởi động lưu thông khí huyết trước khi ra giường.

2. Uống một cốc nước ấm ngay khi thức dậy

Uống 200‑300 ml nước ấm (có thể thêm vài lát gừng tươi hoặc một muỗng mật ong) giúp làm ấm trung tiêu, kích hoạt hệ tiêu hóa, tăng lưu thông máu và hỗ trợ đào thải độc tố sau một đêm mất nước. Gừng có tác dụng “ôn trung tán hàn”, phù hợp cho người tay chân lạnh vào mùa đông.

3. Vận động nhẹ nhàng để thông kinh hoạt lạc

Thời tiết lạnh làm khí huyết dễ ứ trệ; vì vậy một buổi tập vận động nhẹ (đi bộ chậm, thái cực quyền, khí công hoặc yoga nhẹ) trong 10‑15 phút sẽ giúp thông kinh lạc, kích thích dương khí sinh phát và nâng cao đề kháng. Tránh tập mạnh khi cơ thể chưa ấm để không gây chấn thương.

4. Xoa bóp và bấm huyệt khởi động cơ thể

Xoa bóp nhẹ 5‑10 phút mỗi sáng, tập trung vào các huyệt quan trọng: Bạch hội (đỉnh đầu) – tỉnh táo, Phong trì (sau gáy) – phòng cảm lạnh, Trung quản & Túc tam lý – hỗ trợ tiêu hoá, Dũng tuyền (lòng bàn chân) – dẫn hỏa quy nguyên. Kỹ thuật này giúp cơ thể ấm lên nhanh, tinh thần thư thái và giảm nguy cơ nhiễm lạnh.

5. Ăn sáng ấm nóng, tránh thực phẩm lạnh

Theo YHCT, “tỳ vị là gốc của hậu thiên”; một bữa sáng ấm nóng giúp nuôi dưỡng chính khí suốt cả ngày. Ưu tiên các món cháo, súp, canh hầm (cháo gạo nếp nấu gừng, cháo yến mạch, cháo đậu đỏ, súp gà, canh xương hầm) để làm ấm dạ dày, bổ khí huyết và tăng sức đề kháng. Tránh đồ ăn, đồ uống lạnh vì chúng làm hạ dương khí và gây cảm lạnh.

Kết luận

Thức dậy đúng giờ, uống nước ấm, vận động nhẹ, xoa bóp bấm huyệt và ăn sáng ấm nóng không chỉ là “liều thuốc tự nhiên” mà còn là cách thực tiễn để duy trì dương khí, phòng bệnh và nâng cao sức khỏe suốt mùa lạnh. Hãy thử áp dụng ngay hôm nay và cảm nhận sự khác biệt.

BS. Vũ Hồng