Vào dịp cuối năm, các vụ mua bán, tàng trữ và sử dụng pháo nổ bất hợp pháp lại gia tăng mạnh, đe dọa an ninh quốc gia. Để hiểu rõ cách pháp luật Việt Nam áp dụng các chế tài, bài viết tổng hợp các vụ án tiêu biểu, quy định pháp lý và mức xử phạt hiện hành.

Tình hình mua bán pháo nổ trái phép trong năm 2025-2026

Theo báo cáo tổng hợp của Cảnh sát điều tra năm 2025, có hơn 120 vụ liên quan đến pháo nổ bất hợp pháp, trong đó 45% xảy ra vào tháng 12 và tháng 1 – thời điểm chuẩn bị Tết Nguyên Đán. Số lượng pháo nổ thu giữ đạt tổng cộng hơn 8 tấn, tương đương khoảng 12.000 hộp.

Các vụ án tiêu biểu

1. Đánh bắt nhóm buôn bán hơn 6 tấn pháo nổ tại Hà Nội

Vào 04/01/2026, đội Cảnh sát hình sự đặc nhiệm CATP Hà Nội bắt giữ Nguyễn Văn Yên (sinh 1983) tại thôn Tảo Dương, cùng đồng phạm Nguyễn Thị Loan. Trong cuộc đột kích, lực lượng thu giữ 1 thùng pháo nổ tại nơi Yên sinh hoạt và 19 thùng (≈250 kg) tại nhà Loan. Kiểm tra kho hàng của Yên ở thôn Hậu Xá, công an phát hiện thêm 6,3 tấn pháo nổ các loại, chứng tỏ chuỗi cung ứng từ Trung Quốc (giá nhập khẩu 200.000 đ/đợt) tới người bán lẻ với giá 800.000‑900.000 đ/đợt.

2. Vụ vận chuyển 124 hộp pháo nổ qua biên giới Quảng Bình

Ngày 03/01/2026, Cảnh sát kinh tế tỉnh Thanh Hóa phối hợp với công an xã Quảng Bình bắt giữ Đoàn Công Sơn khi đang vận chuyển 124 hộp (≈200 kg) pháo nổ nhập khẩu trái phép. Đoàn mua 84 hộp từ Võ Minh với giá 84 triệu đồng, còn 36 hộp từ một đối tượng không rõ danh tính, nhằm bán lợi nhuận trong dịp Tết.

3. Mạng lưới cung cấp thuốc pháo và tiền chất

Đồng thời, Cảnh sát điều tra CA tỉnh Nghệ An phát hiện một đường dây lớn do Nguyễn Phú Đại (sinh 1996) đứng đầu, chuyên nhập khẩu thuốc pháo, lưu huỳnh, KClO4 và các hạt tạo màu. Các vật liệu được khai báo là “phân bón” rồi bán qua mạng xã hội cho các đầu mối trong cả nước.

Khung pháp lý hiện hành

Luật sư Nguyễn Hồng Thái, Phó Giám đốc Công ty Luật TNHH Quốc tế Hồng Thái giải thích, các hành vi sản xuất, buôn bán, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng pháo nổ trái phép bị quy định tại:

• Điều 5 Nghị định 137/2020/ND‑CP: cấm mọi hoạt động nghiên cứu, chế tạo, sản xuất, mua bán, nhập khẩu, xuất khẩu, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng pháo nổ.
• Điều 190, 191 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017): quy định tội “Sản xuất, buôn bán hàng cấm” và “Tàng trữ, vận chuyển hàng cấm”.

Những hành vi trên chỉ áp dụng cho cá nhân, tổ chức không thuộc Bộ Quốc phòng hoặc không được Thủ tướng chỉ định thực hiện.

Mức xử phạt và hình phạt

Định lượng theo khối lượng pháo nổ:

Đối với tàng trữ, vận chuyển:

Vi phạm có thể đồng thời bị xử phạt hành chính và truy cứu trách nhiệm hình sự nếu đáp ứng yếu tố định lượng.

Kết luận và lời khuyên

Việc mua bán, tàng trữ pháo nổ không chỉ vi phạm pháp luật mà còn gây nguy hiểm cho cộng đồng. Doanh nghiệp, cá nhân cần:

• Kiểm tra nguồn gốc, giấy phép khi mua bất kỳ loại thuốc pháo, chất nổ nào.
• Tránh giao dịch qua các kênh không minh bạch, đặc biệt trên mạng xã hội.
• Liên hệ ngay cơ quan công an nếu phát hiện hoạt động khả nghi.

Hãy chia sẻ bài viết để nâng cao nhận thức và giúp cộng đồng tránh rơi vào bẫy tội phạm.

Thái An