Nội dung chính
PNJ – từ câu chuyện tăng trưởng mẫu mực của ngành bán lẻ trang sức, giờ phải đối mặt với một bài kiểm tra quản trị nghiêm ngặt khi công ty con PNJP, “nhà máy in hàng”, bị thanh tra Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chỉ ra các vi phạm về phòng, chống rửa tiền và thuế.
Thanh tra NHNN phát hiện 2 tồn tại chính tại PNJP
Trong hơn hai thập kỷ, PNJ đã xây dựng một hệ sinh thái khép kín từ sản xuất, chế tác tới phân phối, tạo nên chuỗi cửa hàng phủ khắp cả nước và thương hiệu mạnh. Tuy nhiên, quyết định thanh tra số 01/KL‑TTRA ngày 31/12/2025 của Chi nhánh Khu vực 2 NHNN đã nêu bật những lỗ hổng trong việc tuân thủ AML (Anti‑Money Laundering) và chế độ thuế của công ty con 100% vốn này.
Những nội dung được kiểm tra bao gồm:
- Tuân thủ chính sách, pháp luật trong kinh doanh vàng, bạc, trang sức.
- Chế độ kế toán, thuế, lập và sử dụng hóa đơn chứng từ.
- Quy định phòng, chống rửa tiền.
Theo thanh tra, PNJP có quy mô hoạt động lớn, đầu tư mạnh vào máy móc hiện đại, tạo công ăn việc làm và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế. Tuy nhiên, công ty đã gặp khó khăn trong việc:
- Phân công và đăng ký thông tin cán bộ phụ trách AML không kịp thời.
- Lưu trữ hồ sơ nhận diện khách hàng chưa đầy đủ.
- Báo cáo giao dịch lớn không đáp ứng thời hạn quy định.
- Khai báo thuế không đúng kỳ, dù không gây thiếu thuế thực tế.
Những sai phạm này đã dẫn đến quyết định xử phạt hành chính số 196/QĐ‑XPHC ngày 10/12/2025, đồng thời gửi văn bản tới các cơ quan liên quan (Thuế TP.HCM, …) để xem xét xử lý.
PNJP – “nhà máy in hàng” vô hình nhưng đóng góp gần 99% doanh thu của PNJ
Trên báo cáo tài chính hợp nhất, các giao dịch nội bộ giữa PNJ và PNJP được loại trừ, khiến PNJP xuất hiện “vô hình”. Thực tế, PNJP là trung tâm sản xuất vàng, bạc, đá quý – mảng doanh thu đạt hơn 8.096 tỷ VNĐ trong quý III/2025, chiếm gần toàn bộ doanh thu hợp nhất của tập đoàn (8.135 tỷ VNĐ).
Với vai trò này, PNJP được ví như “nhà máy in hàng” của PNJ: nếu PNJ là mặt tiền bán lẻ, thì PNJP là nguồn cung cấp sản phẩm chính.
Mô hình quản trị “khoảng cách thể chế” và những rủi ro tiềm ẩn
Trong nhiều tập đoàn gia đình lớn tại Việt Nam, việc tạo ra một công ty con sản xuất riêng biệt nhằm giảm rủi ro chuyển giá, tránh xung đột lợi ích và tăng tính minh bạch nội bộ là một chiến lược phổ biến. Tuy nhiên, khi cấu trúc này trở nên chồng chéo, bất kỳ sai sót dù nhỏ tại công ty con cũng có thể bị thị trường diễn giải thành rủi ro hệ thống.
Thị trường hiện nay ngày càng nhạy cảm với tiêu chuẩn ESG (Môi trường, Xã hội, Quản trị). Những “vết xước” trong AML, thuế và kiểm soát nội bộ của PNJP có thể khiến nhà đầu tư đặt câu hỏi về văn hoá quản trị rủi ro của toàn bộ tập đoàn.
Những câu hỏi mà nhà đầu tư đang quan tâm
- PNJ sẽ tái cấu trúc hệ thống kiểm soát nội bộ ở PNJP như thế nào?
- Có tách bạch rõ ràng vai trò quản trị, điều hành và sở hữu không?
- Tiêu chuẩn AML và thuế của PNJ có được nâng lên mức chuẩn khu vực không?
Trong môi trường tài chính toàn cầu, rủi ro lớn nhất không phải là mức phạt ngắn hạn, mà là những “khoảng tối” trong cấu trúc quản trị mà thị trường chưa nhìn thấy. PNJP hiện đang là một trong những “hộp đen” mà nhà đầu tư sẽ muốn mở ra để đánh giá tính bền vững của PNJ trong dài hạn.
Hãy theo dõi các cập nhật tiếp theo để nắm bắt cách PNJ giải quyết các thách thức quản trị và tuân thủ này.