Nội dung chính
Xe điện đang nhanh chóng chiếm lĩnh các đô thị Việt Nam, và quy chuẩn chung cư phải bắt kịp xu hướng này để bảo đảm an toàn và tính khả thi.
1. Tại sao quy chuẩn chung cư cần điều chỉnh?
Trong vòng 5 năm qua, số lượng xe điện tại Việt Nam tăng đáng kể: theo thống kê của Bộ Xây dựng, hiện có gần 200.000 ôtô điện và hơn 3 triệu xe máy điện. Khi những con số này tiếp tục bứt tốc, các khu chung cư – vốn được thiết kế cho xe chạy xăng – phải đối mặt với áp lực về không gian, hệ thống sạc và an toàn cháy nổ.
2. Các yêu cầu kỹ thuật mới trong dự thảo Thông tư QCVN 04:2021/BXD
2.1 Khu để xe điện
- Phải được tính toán trong diện tích dự án phê duyệt ngay từ giai đoạn thiết kế.
- Ưu tiên bố trí ngoài trời hoặc trên mặt đất; chỉ cho phép đặt trong nhà (bao gồm tầng hầm) khi không còn lựa chọn khác.
- Vị trí cần gần lối ra, lối dốc và thuận lợi cho thông gió, đồng thời dễ tiếp cận lực lượng cứu hỏa.
- Khoảng cách tối thiểu 2 m giữa khu xe điện và khu xe động cơ đốt trong, hoặc được ngăn cách bằng tường không cháy cao 2 m.
2.2 Khu sạc xe điện
- Đặt trong nhà chỉ ở tầng hầm 1 hoặc tầng nửa hầm; nếu sâu hơn phải có công nghệ đặc biệt và được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
- Mỗi khoang cháy tối đa 20 chỗ sạc ôtô điện (diện tích không vượt quá 1.500 m² trên mặt đất hoặc 1.000 m² trong tầng hầm).
- Xe máy và xe đạp điện: tối đa 150 chỗ sạc, diện tích không quá 500 m² (trên mặt đất) hoặc 300 m² (tầng hầm), phải có lối thoát nạn trực tiếp và hệ thống thông gió độc lập.
- Khoang sạc cần được ngăn cách bằng vách không cháy, có hệ thống báo cháy, chữa cháy tự động và giám sát liên tục.
3. Tác động tới dự án chung cư và nhà đầu tư
Chi phí đầu tư sẽ tăng do yêu cầu:
- Thiết kế và thi công không gian riêng cho xe điện.
- Vật liệu chịu lửa, hệ thống điện công suất lớn, thiết bị thông gió và hệ thống PCCC (phòng cháy chữa cháy).
- Chi phí vận hành, bảo trì và giám sát liên tục.
Trong dài hạn, các dự án đáp ứng quy chuẩn mới sẽ có lợi thế cạnh tranh: “sẵn sàng cho xe điện” sẽ trở thành tiêu chí bán hàng quan trọng, tương tự như số tầng hầm hay số chỗ đỗ xe truyền thống.
4. Thực tế tại các khu chung cư hiện nay
Ở Hà Nội, hơn 2,5 triệu người đang sinh sống trong các khu chung cư, trong đó phần lớn được xây dựng trước khi xe điện phổ biến. Tại khu đô thị Linh Đàm, ban quản lý từng cấm xe điện xuống hầm vì lo ngại cháy nổ, sau đó mới rút lại quyết định nhưng vẫn còn bất an. Những tình huống này cho thấy nhu cầu cấp thiết của khung pháp lý thống nhất.
5. Nhận định của chuyên gia
Theo các chuyên gia ngành xây dựng, việc sửa đổi QCVN 04 không chỉ là bổ sung một vài yêu cầu kỹ thuật mà là bước chuyển mình của toàn bộ hệ sinh thái đô thị xanh. Khi các khu chung cư được trang bị hạ tầng sạc điện chuẩn, rủi ro cháy nổ sẽ giảm, đồng thời giảm thiểu xung đột giữa ban quản lý và cư dân.
Đối với các dự án chung cư cũ, việc cải tạo để đáp ứng quy chuẩn mới sẽ đòi hỏi nguồn lực tài chính và cơ chế hỗ trợ từ chính quyền địa phương. Tuy nhiên, đầu tư này được xem là cần thiết để không bị “lạc hậu” trong bối cảnh xe điện sẽ chiếm ưu thế trong thập kỷ tới.
Quý Nguyễn
