Nội dung chính
Bill Gates, người đồng sáng lập Microsoft, đã thay đổi quan điểm về biến đổi khí hậu, chuyển trọng tâm từ giảm phát thải sang cải thiện đời sống người nghèo.
1. Hai thập kỷ đấu tranh vì môi trường
Trong gần 20 năm qua, Gates đã chi hơn 2 tỷ USD qua quỹ Breakthrough Energy và các dự án nghiên cứu để cảnh báo về rủi ro nghiêm trọng của biến đổi khí hậu. Ông thường xuất hiện trên các diễn đàn quốc tế, nhấn mạnh rằng “khí hậu là thách thức tồn tại của nhân loại”.
2. Thay đổi chiến lược: Từ giảm phát thải sang nâng cao chất lượng cuộc sống
Trong một bài viết dài 17 trang trên GateNotes, Gates cho rằng việc tập trung quá mức vào các mục tiêu giảm nhiệt độ ngắn hạn (ví dụ: giảm 0,5 °C) có thể làm lãng phí nguồn lực. Thay vào đó, ông đề xuất đầu tư vào các dự án thực tiễn như:
- Phát triển nông nghiệp bền vững cho các cộng đồng nghèo.
- Tiêm phòng và điều trị bệnh sốt rét, malaria – những bệnh gây tử vong lớn ở khu vực nhiệt đới.
- Xóa đói giảm nghèo, giảm bất bình đẳng xã hội.
Gates nhấn mạnh: “Nếu phải chọn giữa giảm 0,1 °C và tiêu diệt bệnh sốt rét, tôi sẽ chọn giảm bệnh sốt rét.” (trích từ CNBC, 2023).
3. Phản ứng của cộng đồng và các nhà phê bình
Quan điểm mới của Gates đã gây ra nhiều diễn giải trái ngược. Một số nhà hoạt động môi trường, như FastCompany, cho rằng “sau 20 năm tự định vị mình là chuyên gia khí hậu, Gates đang đưa ra những lập luận ngụy biện”. Ngược lại, các chuyên gia y tế và phát triển con người cho rằng ưu tiên giảm nghèo và bệnh tật là “cách tiếp cận thực tế hơn”.
4. Khi chính sách khí hậu gặp người nghèo
Theo New York Times, các biện pháp giảm phát thải như cấm xe xăng hay giảm số lượng gia súc có thể tạo gánh nặng tài chính cho người dân có thu nhập thấp. Ví dụ, Đan Mạch đã đề xuất giảm đàn gia súc, nhưng chi phí chuyển đổi lên tới 1.200 EUR mỗi hộ nông dân.
Ngược lại, đầu tư vào y tế và giáo dục có thể giảm thiểu tác động của thời tiết cực đoan tới người nghèo gấp nhiều lần. Một nghiên cứu của World Bank (2022) cho thấy mỗi đô la đầu tư vào phòng chống bệnh sốt rét giảm được 4 USD chi phí y tế liên quan đến thiên tai.
5. Mục tiêu của Gates tại COP30
Gates công bố quan điểm mới nhằm ảnh hưởng đến chương trình của Hội nghị khí hậu Liên Hợp Quốc (COP30) tại Brazil (10‑21/11/2023). Ông kêu gọi các nhà lãnh đạo quốc gia sử dụng ngân quỹ khí hậu – ước tính 100 tỷ USD – để tài trợ cho các dự án y tế, nông nghiệp và giáo dục ở các khu vực nghèo.
6. Kết luận: Đánh giá lại ưu tiên toàn cầu
Quan điểm của Bill Gates không phủ nhận biến đổi khí hậu, mà chỉ đề xuất một cách tiếp cận cân bằng hơn: đầu tư vào con người trước khi tập trung vào con số giảm phát thải. Dù có tranh cãi, nhưng lời kêu gọi này mở ra một cuộc đối thoại cần thiết về cách phân bổ nguồn lực hiệu quả nhất cho tương lai bền vững.
Bạn nghĩ sao về việc ưu tiên sức khỏe và nghèo đói hơn là giảm nhiệt độ? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn và theo dõi chúng tôi để cập nhật những phân tích sâu hơn.