Nội dung chính
Giới thiệu
Buổi sáng mùa đông là thời điểm quyết định để kích hoạt dương khí, giữ ấm cơ thể và chuẩn bị sức khỏe cho cả ngày. Theo y học cổ truyền, khi thời tiết lạnh giá, cơ thể cần một chuỗi thói quen nhẹ nhàng nhưng hiệu quả để “nuôi dưỡng” năng lượng nội tại và ngăn ngừa các bệnh liên quan đến hàn khí.
1. Thức dậy đúng giờ – “ngủ sớm, dậy muộn”
Theo quan niệm y học cổ truyền, mùa đông là thời kỳ “bế tàng” – dương khí còn tiềm ẩn trong cơ thể. Việc ngủ sớm khi mặt trời còn thấp và dậy muộn khi trời đã sáng rõ giúp giảm thiểu hàn khí xâm nhập, bảo vệ phế khí và tăng cường Âm khí nuôi dưỡng dương khí. Khi vừa mở mắt, hãy nằm thêm 2–3 phút, xoa hai bàn tay, mặt và vùng trán‑mũi‑tai để khởi động lưu thông khí huyết trước khi ra giường.
2. Uống một cốc nước ấm ngay khi thức dậy
Uống 200‑300 ml nước ấm (có thể thêm vài lát gừng tươi hoặc một muỗng mật ong) giúp làm ấm trung tiêu, kích hoạt hệ tiêu hóa, tăng lưu thông máu và hỗ trợ đào thải độc tố sau một đêm mất nước. Gừng có tác dụng “ôn trung tán hàn”, phù hợp cho người tay chân lạnh vào mùa đông.
3. Vận động nhẹ nhàng để thông kinh hoạt lạc
Thời tiết lạnh làm khí huyết dễ ứ trệ; vì vậy một buổi tập vận động nhẹ (đi bộ chậm, thái cực quyền, khí công hoặc yoga nhẹ) trong 10‑15 phút sẽ giúp thông kinh lạc, kích thích dương khí sinh phát và nâng cao đề kháng. Tránh tập mạnh khi cơ thể chưa ấm để không gây chấn thương.
4. Xoa bóp và bấm huyệt khởi động cơ thể
Xoa bóp nhẹ 5‑10 phút mỗi sáng, tập trung vào các huyệt quan trọng: Bạch hội (đỉnh đầu) – tỉnh táo, Phong trì (sau gáy) – phòng cảm lạnh, Trung quản & Túc tam lý – hỗ trợ tiêu hoá, Dũng tuyền (lòng bàn chân) – dẫn hỏa quy nguyên. Kỹ thuật này giúp cơ thể ấm lên nhanh, tinh thần thư thái và giảm nguy cơ nhiễm lạnh.
5. Ăn sáng ấm nóng, tránh thực phẩm lạnh
Theo YHCT, “tỳ vị là gốc của hậu thiên”; một bữa sáng ấm nóng giúp nuôi dưỡng chính khí suốt cả ngày. Ưu tiên các món cháo, súp, canh hầm (cháo gạo nếp nấu gừng, cháo yến mạch, cháo đậu đỏ, súp gà, canh xương hầm) để làm ấm dạ dày, bổ khí huyết và tăng sức đề kháng. Tránh đồ ăn, đồ uống lạnh vì chúng làm hạ dương khí và gây cảm lạnh.
Kết luận
Thức dậy đúng giờ, uống nước ấm, vận động nhẹ, xoa bóp bấm huyệt và ăn sáng ấm nóng không chỉ là “liều thuốc tự nhiên” mà còn là cách thực tiễn để duy trì dương khí, phòng bệnh và nâng cao sức khỏe suốt mùa lạnh. Hãy thử áp dụng ngay hôm nay và cảm nhận sự khác biệt.
BS. Vũ Hồng